https://thuviensach.vn

LO'i tU'a
•

Lan dau tien nuoi d9.y m(>t dll'a tre, b9.n se c6 rat nhieu cau hoi.
M(>t so cau hoi khong th\l'c S\l' quan tr9ng, m(>t so khac b9.n co the
t\l' tra lO'i bang chinh ban nang lam cha m� va bang nhii'ng kien
thll'c san c6 cua ban than. NhU'ng se con rat nhieu cau hoi ma b9.n
khong tim duqc cau tra lO'i, trong suot nhieu nam, cho den khi
con dan khan l&n. Ban biet tim ai de co the nhan duac lO'i
•

•

•

khuyen?
B9.n co the tim dU'Q'C cau tra lO'i qua rat nhieu cuon sach nuoi
d9.Y tre nhU'ng th\l'C te la chi c6 m(>t vai trong so d6 dang de b9.n
mua. Nhii'ng cau tra lO'i mang tinh tll'c thO'i, n�ng tinh ly thuyet,
thieu thong tin, khong the nao ap dvng thanh cong cho cac tinh
huong th\l'C te trong CUQC song.
Th\l'C te, nuoi d9.y tre la m(>t linh V\l'C day phll'c t9.p va kh6
khan. Da nhieu nam, toi khuyen cac cha m� tre tim t&i ong ba nhii'ng ngU'O'i da lam rat tot cong vi�c nuoi nang nhii'ng dll'a tre
cua hQ, va hay de ban nang lam cha, lam m� chi dU'O'ng cho b9.n.
Ai se cho lO'i khuyen ve nhii'ng van de nhU' d9.Y m(>t dll'a tre dang
ch�p chung ngoi bo tot ho'n m(>t ba m� da thanh cong trong vi�c
nuoi con? Hay de c6 10'i khuyen khi dll'a tre len 3 bi dau om thi
con gi tot ho'n la tim den va nghe lO'i chia se cua m(>t ong b o da
thanh cong trong tinh huong nhu v�y?
https://thuviensach.vn

Gail Reichlin va Caroline Winkler chinh la nhii'ng vi ph\l
huynh ma b�n can tim. Toi da biet Gail dU'Q'C m(>t vai nam nay, va
toi cam thay co c6 kha nang viet nen m(>t cu6n sach nuoi d�y tre.
Co rat giau kinh nghi�m va la ngU'O'i d�c bi�t quan tam t6'i tre em.
Co va ngU'O'i c(>ng S\l', Caroline Winkler, hai ph\l nu gioi giang,
nhii'ng ba m� tuy�t vO'i cua ba dll'a tre, hQ c6 ca m(>t kho bau kinh
nghi�m de cha b�n nhii'ng lO'i khuyen, nhii'ng hu6'ng dan chinh
xac va dang tin c�y. HQ cling la nhii'ng nguO'i thuO'ng xuyen tiep
XUC, gan gui v6'i cac ong b6, ba m�, th�m chi ca cac chuyen gia ve
tre em. DU'Q'C viet nen tll' nhii'ng kien thll'c th\l'C te va tam long
chan thanh, am ap, cu6n sach chll'a d\l'fig hau het nhii'ng dieu ma
ngU'O'i d9c tim kiem va se tim thay, ngay trong cu6n sach nay.
- Tien sI Burton L. White
Tac gia cua cu6n sach The New First Three Years of Life (t�m
dich: Ba nam dau tien cua CUQC dO'i) va Raising a Happy,
Unspoiled Child (t�m dich: Nuoi nang m(>t dll'a tre h�nh phuc,
ngoan ngoan)

https://thuviensach.vn

B9n con nh6' Ian cuoi cling minh duqc khen la ngU'O'i cha,
nguO'i m� tuy�t vO'i la khi nao khong? Hay suy nghI trong giay lat.
TU'&ng tU'qng thien than be bong, dang yeu cua b9n, m6'i len 3 ma
da biet n6i: ''M�, cam O'n m� da nhac con thu d9n do chO'i ! '' Hay
c�u con trai len 5 biet t\l' giac cam O'n: ''Cam O'n b6 vi da nau tat ca
nhung m6n rau bo duang nay. Bo da luon quan tam t6'i con ! ''
Han khi d6 bll'a toi se th�t tuy�t vO'i.
Tat ca chung ta deu thll'a nh�n rang nhll'ng hanh d<)ng nay rat
hiem g�p trong CUQC song. Th\l'C te, hau het chung ta deu la
nhfi'ng ong bo, ba m� rat tam huyet v6'i S\l' nghi�p d9y do con tre.
Dau v�y, chung ta nh�n duqc rat it, th�m chi la khong m<)t lO'i
cam O'n nao tit nhll'ng thien than cua minh ho�c chung ta phai
d9y lu tre n6i ra dieu d6. Chung ta cling thuO'ng xuyen phai xll' ly
nhfi'ng tinh huong bat ngO'. Y th UC Ve nghia V\l Va trach nhi�m
cua ban than c<)ng v6'i nhll'ng quyet dinh tll'c thi va ca nhll'ng
quyet dinh anh hU'&ng lau dai t6'i con cai, doi khi, chung ta cam
thay b6i roi, xao tr<)n, mat kien nhan, th�m chi la cang thang va
m�t moi. Tat ca nhll'ng dieu d6 dan t6'i S\l' lo au, xau ho, m�c cam
hay th�m chi la cam giac bat l\l'C.
B9n muon tim lO'i khuyen tll' nhll'ng ngU'O'i di trU'6'c, nhU'ng thO'i
ma m<)t ngU'O'i hang x6m c6 the danh thO'i gian de lang nghe
https://thuviensach.vn

nhung ''thanh tich'' trong vi�c nuoi d9-Y con cua b9-n da qua roi.
Khong kh6 de hinh dung ra hinh anh cua ngU'O'i hang x6m ay:
Mc)t ph\l nu trung nien tam ly, hai hU'6'c, luon c6 san ca phe va
nhung cai om khich l� b9-n. Ba chia se rang, ban than minh da
tung trai qua nhung tinh huong tU'O'ng t\).', va nhung cau chuy�n
kem theo nhung lO'i khuyen cua ba ay th�t bo ich v6'i b9-n. NhU'ng
trong thO'i d9-i nay, ngay ca nhung b�c cha m� lam vi�c t9-i nha
cling kh6 ma tim dU'Q'c nhung nguO'i hang x6m nhu v�y. Con
nhung ngU'O'i di lam se chang con thO'i gian de n6i chuy�n ve gia
dinh. Khi g�p phai mc)t ngay th�t toi t�, cam thay be tac den mll'c
sap phat dien len, b9-n nen lam gi de lay 19i S\l' binh tinh?
Dung lo lang, b9-n khong he dan dc)c ! V6'i kinh nghi�m han ba
muai nam lang nghe cac b�c cha m� va con tre, chung toi biet
dieu ma cac ph\l huynh muon hoi. Chinh vi the, cuon sach nay
dU'Q'C Viet nen, trong vai tro nhU' mc)t nha tU' van than thi�n Va 19c
quan, se giup cac b�c ph\l huynh tim thay cau tra lO'i cha minh.
Tren CO' s& tinh yeu thU'O'ng va S\l' hai hU'6'c, cuon sach giup cac
b�c ph\l huynh c6 each giai quyet de dang va hi�u qua hO'n trU'6'c
nhung hanh vi chU'a dung cua tre.
Chung toi cling da tung trai qua nhung tinh huong tuang t\l'­
nhung khoanh khac boi roi trU'6'c dam dong, cam thay nhU' bi
mac k�t trong CUQC Chien ma minh khong CO du SU'C m9-nh de
Chien thang, mat di S\l' kien nhan khi ma lli tre lam 10' trU'6'C S\l' CO
https://thuviensach.vn

m�t cua ta. Va trong m(>t ngay th\l'c S\l' toi t�, chung ta da n6i v6'i
cac con theo each ma chung ta chU'a tung n6i, ngay ca v6'i ke thu
toi t� nhat - nhung cau quat mang lien hoi, gi6ng nhU' m(>t vien
chi huy luc vfi tr�n: ''Nhanh len ! ''; ''Tat ngay di!''; ''Con c6 nghe
m� n6i khong?''; ''Hay dll'ng ngay vi�c d6 19-i! ''; ''Con dang lam dau
em day! ''; ''N6i xin loi m� ngay ! ''; ''Con 19-i quen mat giao keo cua
chung ta roi! . . . chi c6 tinh yeu trong ngoi nha nay!''
Trang su6t nhung nam thang dau tien lam cha m�, ca hai
chung toi da nh�n dU'Q'C VO s6 10'i khuyen, nhll'ng rat nhieu trong
s6 d6, dieu thi chung chung, dieu thi mau thuan va th�m chi c6
dieu con khien chung toi them b6i r6i. Chung toi c6 tim each giai
quyet thong minh va th\l'C te hO'n. Chung toi hao hll'c tim dQC
nhung dieu ma ''cac chuyen gia'' khuyen. V�y nhung sau d6
chung toi 19-i cang thay b6i r6i hO'n, c6 loi v6'i cac con hO'n va that
VQng Vi nhung no l\l'C CUa minh Chang di den dau.
Cu6n sach b9-n dang c6 trong tay gi6ng nhll' m(>t cu6n so ghi
chep nhung cau chuy�n giua nhung nguO'i b9-n. Nhung chu de
dU'Q'C nhac t6'i deu la nhung van de rat th\l'C te nhU' nhung buoi
sang m�t moi v6'i cac cong vi�c l�t nh�t, t6'i nhung van de sau sac
hO'n, nhU' giai thich Ve Cai Chet, giao d\lC long t\l' tr9ng, Va nhung
bai hQ C ve gia tri CUQ C song. V6'i each dan dat cau chuy�n than
m�t va t\l' nhien nhu khi tro chuy�n v6'i hang x6m, chung toi t�p
trung vao vi�c mang 19-i S\l' t\l' tin cho cac b�c cha m� trong vi�c
https://thuviensach.vn

nuoi d9.Y con cai. Nhung tren het, b9.n m6'i chinh la chuyen gia
b6i khong ai hieu ro con cua b9.n bang chinh b9.n. Chung toi chi
dua ra nhil'ng gQ'i <; de b9.n can nhac. Nhil'ng gQ'i <; d6 khong cll'ng
nhac theo kieu nhil'ng dieu ma b9.n phai lam hay dllng baa giO'
lam. Va th\l'C te la trong cuon sach nay, chung toi khong he neu ra
nhil'ng vi�c b9.n ''can lam'' hay ''nen lam'' .
Neu b9.n khong hai long v6'i nhil'ng phU'O'ng phap ban nang da
tr& thanh th6i quen nhU' la 16'n, chi trich, tet vao mong, mang mo,
de d9a, do danh hay trllng ph9.t, va thU'O'ng xuyen cam thay
minh SO' suat trU'6'C nhil'ng gi b9.n dang quan tam nhat, thi Chung
toi tin rang CUOn sach nay CO the giup b9.n t9.0 ra S\l' thay doi.
Chung toi luon tin rang de thay doi each Ung xll' cua con tre,
trU'6'c tien b9.n can thay doi chinh b9.n ! Giao tiep hi�u qua la chia
kh6 a de giai quyet cac van de. V6'i hang tram vi d\l trong cuon
sach, chung toi chi ra dieu ma cha m� n6i va thong di�p ma dll'a
tre d6n nh�n. Chung toi cilng dua ra m(>t so gQ'i <; cha cac b�c cha
m� de cu(>c tro chuy�n v6'i b9n tre mang 19.i hi�u qua cao hO'n,
d�t ra nhil'ng gi6'i h9.n can thiet cha chung nhU'ng van b(>c 19
dU'Q'C S\l' thau hieu va dong cam. Duy tri thai d(> c&i m6', biet lang
nghe tre trong nhil'ng nam dau dO'i mang 19.i gia tri tich C\l'C, va
Chung toi gQ'i y cha b9.n rat nhieu each de th\l'C hi�n dieu d6.
M(>t tui yeu thU'O'ng ling h(> vi�c cac b�c ph\l huynh nghiem
khac d9.Y baa, uon nan sll'a sai khi tre mac loi, nhung dong thO'i
https://thuviensach.vn

cling de cao thai d(> ton tr9ng long t\l' tr9ng cua ca cha m� va tre
nh6. Cuon sach cua chung toi khuyen khich b�n khong chi nghI
ve nhung gi b�n nen n6i, ma ca each b�n n6i dieu d6 ra nhu the
nao. each ma chung ta giao tiep v6'i lli tre c6 the khich l� chung
hqp tac hO'n, giup gan ket cac thanh vien gia dinh, va de chung ta
c6 them nhung khoanh khac h�nh phuc hen nhau.
Chung toi tin rang hi�u qua cua ky lu�t bao gom vi�c chi ra
hanh vi sai trai cua tre va hieu duqc nhung cam xuc dang sau
hanh vi d6. Chang h�n nhu, khi con b�n lao vao au da v6'i m(>t
dll'a tre khac, dau tien b�n phai l�p tll'c ngan chung l�i v6'i m(>t
phan Ung thich hqp. Nhung vi�c danh thO'i gian de tim hieu va
xll' ly nhung cam xuc gi�n du d6, sau khi m9i vi�c da lang xu6ng,
cling c6 tam quan tr9ng khong kem. M\lC dich cua vi�c nay la de
b�n c6 the hieu ro duqc t�i sao con minh l�i hanh d(>ng nhu v�y.
Sau khi da biet ro nguyen nhan va giai quyet duqc nhung khuc
mac, b�n c6 the ngan chuy�n d6 tai dien.
B�n la nguO'i thay dau tien cua con minh, va trong nhung nam
dau dO'i CUa tre, b�n th\l'C S\l' CO the giup Chung hinh thanh kha
nang nh�n thll'c va tinh t\l' giac. Dan xen v6'i cac chu de ve qua
trinh d�y tre la nhung chu de ve tinh yeu thUO'ng va each boi
duang m(>t tam hon tinh te. Bang each chi ra cho tre each cu xll'
dung dan cling nhu gqi y each bay to cam xuc cua b�n m(>t each
thich hqp, chung toi se giup b�n tim ra each tot nhat de d�y tre
https://thuviensach.vn

nhung bai h9 c quan tr9ng. Chung toi cling dua ra cac ky nang
giai quyet mau thuan Va nhii'ng cau n6i khien tre cam nh�n dU'Q'C
cam xuc cua cha m�, tu d6 khuyen khich chung bay to cam xuc
cua minh bang lO'i n6i chll' khong phai bang hanh d<)ng. TU' d6
giup b9-n tung bu6'c boi dU'O'ng tinh yeu thU'O'ng va long vi tha,
g6p phan hinh thanh nen tinh each cua tre sau nay.
Trang nhung nam dau dO'i cua tre, t9-i sao can t�p trung nhieu
vao S\l' giao tiep va tinh ky lu�t? B&i vi moi gia dinh la m<)t te baa
cua xa h<)i, gia dinh h9-nh phuc thi xa h<)i m6'i giau m9-nh. Gia
dinh la nO'i cha tre nhii'ng cam nh�n dau tien ve S\l' gan b6 giii'a
cac thanh vien trong gia dinh, cling nhU' nhung tinh cam quan
tr9ng trong su6t cu<)c dO'i. Trang nhung nam dau dO'i, gia dinh
chinh la nO'i de tre hQ C each kiem SO at ban than, song v6'i S\J.' ton
tr9ng va tinh yeu thuang danh cha m9i nguO'i. Gia dinh cling
chinh la nai an toan de b9-n cling cac con trai nghi�m s\).' that b9-i
va rut ra bai hQC tll' nhii'ng sai lam. Du c6 ho an canh khac nhau
(gia dinh h9-t nhan, gia dinh chi c6 cha ho �c m�, gia dinh nhieu
the h� . . . ) song nhung gia dinh h9-nh phuc deu danh cha tre m<)t
tinh yeu VO dieu ki�n cling S\l' thau hieu va nhung lO'i d<)ng vien.
Trang moi trU'O'ng giao d1).C nay, tre dU'Q'C lang nghe, dU'Q'C chia se,
dU'Q'C hQ C hoi va 16'n khan. Day chinh la dieu se giup tre tr& thanh
m<)t nguO'i m9-nh me v6'i tam hon tinh te khi bu6'c vao the gi6'i
r<)ng 16'n.

https://thuviensach.vn

M(>t tui yeu thU'O'ng duqc sap xep theo cac chu de, r6 rang va
de tra CUU, phu hqp v6'i cac ong bo, ba m� CO CUQC song b�n r(>n.
Mai chu de trong cuon sach duqc chia thanh ba phan, cac phan
deu d(>c l�p v6'i nhau Va de b9n CO the dQC bat CU phan nao vao
bat ell' khi nao b9n c6 thO'i gian.
Phan Hai - Dap : Trang mai chu de, chung t6i dU'a ra nhung cau
hoi thU'O'ng g�p va lO'i giai thich ngan g9n ve nhung gi c6 the xay
ra trong ho an canh binh thU'O'ng.
Giai phap sang suot: Mai chu de deu dU'a ra rat nhieu gqi y
ngan gQn giup b9n gill' dU'qc S\l' binh tinh Va sang SUOt khi d9Y tre.
M(>t so tinh huong khan - can m(>t hanh d(>ng ngay luc d6 - se bat
dau v6'i h(>p Phan Ung tll'c thi. Chung bao gom m(>t danh sach
nhung vi�c can lam nhanh, neu nhU' con b9n danh hay can m(>t
b9n nho khac, an v9 & nO'i cong c(>ng, hay sll' d\].ng nhung ngon til'
kh6ng hay khi n6i chuy�n v6'i nguO'i khac.
Giai phap sang suot la t�p hqp nhung cau chuy�n, nhung
danh gia va nhung giai phap th\l'C te dU'qc Chung toi ChQn lQ C tlr
nhung chuyen gia nu6i d9Y tre va cac 6ng bo ba m� v6'i rat nhieu
kinh nghi�m khi & trong tinh huong d6. Xuyen suot cuon sach la
nhung cau chuy�n ngan Ve nhung tinh huong xay ra trong CUQC
song hang ngay. Trang so d6, c6 nhung dieu ma b9n da trai qua
nhung cling c6 nhung dieu b9n c6 the h9 c hoi til' nhung 6ng b o
ba m� khac. Mai cau chuy�n deu co lien h� t6'i n(>i dung da duqc
https://thuviensach.vn

neu trU'6'c d6. Nhung hay nh6' rang khong c6 each giai quyet nao
co the ap d\lng dU'Q'c v6'i m9i dll'a tre hay th�m chi con co phuang
phap hi�u qua v6'i nhieu dll'a tre l�i ho an toan khong phu hQ'p
v6'i m<)t dll'a tre khac. Do la ly do khien chung ta phai l\l'a ch9n.
Trang phan nay, b�n cling se tim thay khau hi�u ''Dung cam len! ''
Chung toi coi day la m<)t hinh thll'c c6 vu tinh than, giup b�n
nh�n ra rang b�n khong phai la 6ng b6, ba m� duy nhat thinh
thoang h6i h�n vi each CU' XU cua minh. Hy v9ng b�n cam thay
thoai mai ho'n b6i S\l' th�t la khong ai trong Chung ta la ngU'O'i
ho an hao !
Phan Ket lu�n: Mai cau ket deu la m<)t thong di�p tom lU'Q'C
nhli'ng m�t tich C\l'C cua van de. Hy VQng chung se la nguon d<)ng
Vien giup b�n VU'Q't qua nhli'ng lo au Va cam giac hoi h�n de tim
ra nhli'ng each giai quyet van de hi�u qua ho'n. B�n c6 the xem
ngay phan ket lu�n nay va nhanh ch6ng c6 m<)t sang kien rieng
g6p phan lam day ''tui khan'' cua minh.
Cu6n sach ngoai vi�c dua ra nhli'ng each giai quyet nhanh
ch6ng cho nhli'ng tinh hu6ng kh6 khan khi nuoi d�y tre, no cling
an chU'a nhieu quan diem tich C\l'C giup tre tr6' nen VUi tU'o'i, kho e
m�nh. Neu b�n lam theo nhli'ng gQ'i y trong cu6n sach, chung toi
tin rang b�n se tr& nen t\l' tin va giai quyet thanh cong nhieu van
de kh6 khan khac. Khong khi gia dinh se h�nh phuc ho'n, va b�n
c6 nhieu thO'i gian ho'n de cam nh�n nhli'ng kho anh khac tuy�t
https://thuviensach.vn

v0'1 cua cu9c song.
'

•

?

"

,..{

Hay mang cuon sach nay hen minh, bat ki khi nao b�n can cac
phU'O'ng an giai quyet nhanh ch6ng, nhung lO'i khuyen cua ''hang
x6m'', nhung bi�n phap ky lu�t mang tinh tich c\fc. Cu6n sach
luon san sang tra lO'i va nhac b�n nh& rang: b�n khong he dO'n
dc)c khi nuoi d�y tre !
Gail Reichlin & Caroline Winkler

https://thuviensach.vn

Nen tan
""

?

sv th�t la m9i dll'a tre tu 2 den s tuoi deu co nhung luc cu xu

khong dung - mc)t so thi hiem khi, mc)t so thi thuO'ng xuyen. Tuy
khong the biet dU'Q'C khi nao tre Se l�i ph�m loi, nhU'ng Chung ta
ho an toan c6 the lam chu ban than va tim ra each XU ly tot van
de do.
Nhung nc)i dung du6'i day se giup b�n hieu hO'n ve tinh ky lu�t
va each giao tiep v6'i con tre, day chinh la nen tang cha hang
tram gQ'i y trong cuon sach nay. Chung toi khuyen khich b�n nen
ch9n 19 c nhung gQ'i y phu hqp v6'i ca tinh va phU'O'ng phap giao
d\lc con cua b�n, su d\lng nhung gi phu hQ'p nhat se mang l�i
hi�u qua tot nhat cha gia dinh b�n.
Tinh ky lu�t va Slf trach ph(J.t
Theo quan diem cua chung toi, ren luy�n tinh ky lu�t cha tre
khong co nghia la ''trach ph�t'', dau cha do la mc)t trong nhung
vi�c can thiet de lu tre biet rang dau la gi6'i h�n. Bang tinh yeu VO
dieu ki�n danh cha cac con va nhung quy djnh cll'ng ran, chung
ta can lang nghe nhung cam xuc cua tre, nhung nhat thiet van
phai kiem SO at hanh Vi CUa Chung, v6'i m\lC dich giup cha lu tre
luon CU' XU dung va gill' dU'Q'C long t\l' ton. V6'i chung toi, tinh ky
lu�t duqc hinh thanh qua qua trinh chung ta d�y tre rut ra bai
https://thuviensach.vn

h9 c tu nhung hanh vi chua dung bang nhieu bi�n phap khac
nhau. Mc)t trong so d6 la duy tri thU'O'ng xuyen vi�c tro chuy�n
v6'i tre, du d6 la CUQC n6i chuy�n rieng hay CUQC hQp Ca gia dinh.
Vi�c nhac l�i nhung hanh vi chU'a dung (thU'O'ng thi vai Ian) va
nhac tre can phai ho an thanh nhung gi da thao lu�n se mang l�i
hi�u qua tich C\l'C. Dieu quan tr9ng nhat la giai quyet van de, chll'
khong phai buc) c tc)i, d9a n�t hay lam tre xau ho .
Ren luy�n ky lu�t va trach ph�t tre tren th\l'C te la hai vi�c khac
bi�t. Trach ph�t khien cho tre ton thU'O'ng, m�c cam. Mc)t vi ph\l
huynh, khi nhat thO'i cau gi�n, ch9n each danh con chi de chung
''nghe lO'i'' . (''De cho con biet ai m6'i la nguO'i c6 quyen quyet
dinh ! '') . Lu tre se nay sinh cam giac uat U'c, chll' khong phai hoi
h�n, va vi the chung se khong sll'a sai. M�c du dieu nay c6 the chi
mang tinh ly thuyet va ph\l thuc)c phan nao vao each chung ta
l\l'a ch9n ngon tu, nhU'ng nhieu ong bo, ba m� va ca cac thay co
giao deu dong y rang CO mc)t S\l' khac bi�t rat 16'n giii'a mc)t dll'a tre
''dU'Q'C ren luy�n ky lu�t tot'' Va mc)t dll'a tre ''thU'O'ng xuyen bi
ph�t'' . Th\l'C te, khi dll'a tre 16'n len v6'i nhii'ng quy dinh ro rang va
quen thUQC, Chung Se cam thay an toan Va dU'Q'C yeu thU'O'ng.
Cac thu�t ngii' ve phU'O'ng phap ren luy�n ky lu�t
Cac b�c ph\l huynh thuO'ng xll' ly hai tinh huong cO' ban : yeu
cau tre ngil'ng ngay hanh vi sai trai nao d6, va d�y tre each lam
dung dan. ''Tinh ky lu�t va S\l' trach ph�t'' cua chung toi c6 the ap
https://thuviensach.vn

d\lng cho ca hai tinh huong d6. Dau tien, n6i m(>t each ngan g9n,
ren luy�n ky lu�t la hinh thanh va th\).'c hi�n nhli'ng quy dinh
bu(> c tre ngll'ng ngay nhung hanh d(>ng khong phu hqp, ho �c gay
nguy hiem ma khong lam tre dau hay cam thay t\).' ai. D�c bi�t la
trong nhli'ng nam dau dOi cua tre, bang kien thll'c, tinh yeu va cac
quy tac, b�n co trach nhi�m d�y do chung va lien t\lc dong vai tro
nhU' m(>t thiet bi dieu khien ngo�i vi cho den khi tre c6 the t\).' lam
duqc nhung dieu do (t\l' dieu khien).
Thu hai, n6i m(>t each day du hO'n, ren luy�n ky lu�t la qua
trinh dien ra trong suot thO'i thO' au, d�y tre nhli'ng dieu hay le
phai bang each lien t\lc truyen d�t nhung gia trt, kinh nghi�m
CUQC song de dan dan hinh thanh nen tinh each tot CJ tre. The o
thO'i gian, m(>t dll'a tre CO ky lu�t tot Se hQ C dU'Q'C each de lam chu
nhli'ng cam xuc bong b(>t, c6 the doi m�t va giai quyet van de, va
dong cam v6'i nhli'ng nguO'i khac.
Nhli'ng hinh thll'c tich C\l'C de ren luy�n ky lu�t: Vi�c SU d\lng
cac ky nang giao tiep de thu hut S\l' t�p trung CUa tre luon dU'Q'C
dong thu�n han la bi�n phap tieu c\).'c nhu la het, danh don, chi
trich, d9a n�t. Moi gia dinh c6 m(>t nep sinh ho �t rieng, v6'i
nhli'ng quy dinh va nhli'ng ki v9ng khac nhau, nhung c6 rat
nhieu each giai quyet tich c\).'c doi v6'i nhung hanh d(>ng chua
dung cua dll'a tre. D�t ra nhli'ng ki v9ng mang tinh th\l'c te doi v6'i
kha nang phat trien, pham chat va tinh each cua tre la yeu to
https://thuviensach.vn

quan tr9ng de l\fa ch9n each thll'c ren luy�n phu hqp. Vi d\l, m(>t
ong bo nay c6 the giai quyet tinh huong bang each dU'a ra m(>t so
l\fa ch9n nhat dtnh; m(>t ong b o khac c6 the sll' d\lng khieu hai
hU'6'C hay m(>t tro chO'i lam xao lang S\l' Chu y CUa tre; trong khi
ph\l huynh khac 19i tim ra m(>t each giai quyet rieng thich hqp
v6'i tre. Tat ca deu c6 the mang 19i hi�u qua. Khong c6 ong bo hay
ba m� nao ho an hao . Bat ki ph\l huynh nao cilng tung vai Ian
''thua tr�n'' va roi hoi h�n vi nhung gi minh da lam. Tuy nhien,
khong baa giO' la mu(>n de thay doi. M�c du dieu d6 can nhung
suy nghI th\l'C te, thO'i gian va cong sll'c, nhU'ng thanh qua thu
duqc thi rat xll'ng dang.
H� qua : Hanh vi cua tre dem 19i h� qua tot hay xau, doi khi can
t6'i S\l' can thi�p, nhU'ng CO nhung luc Chung xay den m(>t each rat
t\l' nhien. Hau het chung ta deu da nghe nhung C\lm tu mang <;
nghia tieu C\l'C xuat phat tit cac ph\l huynh dang kinh, nhU' ''N 6i
th�t ho �c chtu ph9t'' va ''ganh chtu h�u qua." Hay nh6' rang,
trirng ph9t, t\l' ban than n6, da la m(>t kieu h� qua.
H� qua tat yeu: La ket qua hanh vi cua tre ma khong c6 S\l' can
thi�p nao tit bo m�; m(>t kieu quan h� nguyen nhan va ket qua. Vi
d\l, neu con b9n khong chtu deo gang tay khi di ra ngoai vao mua
dong, tay se bi 19nh c6ng. ''Doi ban tay 19nh c6ng'' la nhung h�
qua tat yeu cua vi�c ''khong deo gang tay."
H� qua tich C\l'C : Ket qua cua hanh vi trong d6 tre dU'qc ch9n
https://thuviensach.vn

l\fa co chu y va co s\f can thi�p tir phia b6 m� ma chung ta khong
phai danh, la mang, hay khien tre be m�t, trong khi d6 ca ta va
tre deu giil' dU'Q'C S\l' binh tinh, long t\l' tr9ng. Day la mc)t kieu cua
hinh thUc ren luy�n ky lu�t tich C\l'C.
S\l' trirng ph�t: Day la kieu h� qua ma b6 m� chu y (thU'O'ng
trong luc tll'c gi�n) gay ra v&i dll'a tre, khien chung bi dau ho �c be
m�t. M\lC tieu la bat tre phai chtu d\fng hinh ph�t hO'n la de
chung hieu dU'Q'c t�i sao hanh vi d6 l�i la sai va khong nen l�p l�i.
Han the nil'a, vi�c nay thU'O'ng gay ra cam giac uat U'c, mc)t an
tU'Q'ng xau hO'n la S\l' hoi loi. V&i nhil'ng ly do d6, theo quan diem
cua chung toi, bi�n phap nay khong thuc)c nh6m cac h� qua tich
CU'C .
•

ChQn nhii'ng h� qua tich clfc
Lam sao de di den mc)t h� qua tich c\fc khi con b�n co hanh vi
chua dung? Hay thll' mc)t trong nhung each phan Ung du&i day:
•

Phan Ung tll'c thi: Hay nghI t&i mc)t ket qua tll'c thi va SU d\lng

each nao d6 mang l�i tac d\lng nhanh ch6ng. each do lien quan
t&i hanh vi cua be va dam baa S\l' t\l' tr9ng cua ca b�n va be. Vi d\l,
dU'a tre ra khoi cha cat neu tre nem cat vao b�n. B�n cling c6 the
dU'a tre ve nha, ho �c den nO'i nao d6 ma be c6 the binh tinh tr&
lai .
•

https://thuviensach.vn

• Phan Ung duqc thiet l�p tru&c : Thiet l�p tru&c h� qua cho
mc)t hanh vi ma tre c6 the vi ph9m, trong buoi h9p ca gia dinh,
ho �c cuc)c n6i chuy�n v6'i rieng tre. (''Johnny, con 19i muc)n roi!
Con nh6' chung ta da thong nhat nhung gi trong cuc)c h9p gia
dinh chll'?'')
• Phan Ung sau: Hay chi cho tre thay va dll'ng hanh vi sai cua
tre 19i. Sau d6 danh thO'i gian de tim each giai quyet phu hqp neu
b9n khong biet chac phai lam gi. (''G9i em con la thang dan la
vi�c khong the chap nh�n dU'Q'C. M� can thO'i gian de quyet dinh
se phai XU ly chuy�n nay nhU' the nao."). Nhung b9n can chu y:
Cach nay khong khuyen khich dung cho tre 2-3 tuoi. B&i vi 6' de)
tuoi nay, chung chi biet ve thO'i diem hi�n t9i, chll' khong c6 kha
nang ket n6i v6'i nhung hanh vi da xay ra.
• Khong phan Ung: Hay suy nghI thau dao khi b9n ch9n giai
phap bo qua hanh vi d6 trong nhung ho an canh nhat dinh. Neu
d6 la sau mc)t ngay dai, cac con b9n th\).'C S\J.' rat m�t, con b9n thi
dang de noi n6ng vi nhieu ly do . . . ''Hay k� chung ! ''
Giao tiep
Nhieu chuyen gia dong y rang giao tiep la chia kh6a de giai
quyet m9i van de. Chung toi san sang danh CU'Q'C rang rat nhieu
xich mich va tranh cai xay ra giua b9n va tre la ket qua cua vi�c
khong chia se dU'ejc v6'i nhau. Vi the, b9n nen suy nghI khong chi
https://thuviensach.vn

ve vi�c n6i gi, ma ca each b�n n6i the nao. Hay nh6' rang moi tu
ngli', gi9ng di�U, ngon ngli' CCi the CUa b�n deu CO the t�O nen S\l'
khac bi�t trong nh�n thUc CUa tre, Va anh hU'6'ng t6'i S\l' hQ'p tac tU
phia chung.
Cac thu�t ngii' giao tiep
•

XU'ng ho ''Bo/M�'' : Cau n6i bat dau v6'i tu ''B o/M�'' giup b c)c le)

cam xuc, the hi�n nhli'ng quan sat va yeu cau cua ngU'O'i n6i ma
khong ''cong kich'' nguO'i nghe . Lay vi d\l, m� c6 the nhin vao mat
con va n6i: ''M� dang th\).'c S\l' rat buon b\).'c. M� khong thich nhin
nhli'ng do chCii bay la li�t tren san nha. M� can con giup d6',"
trong khi nam tay tre va hU'6'ng dan tre vi�c phai lam. M�c du khi
ren tinh ky lu�t, cam XUC CUa tre luon phai dU'Q'C coi tr9ng Va
dU'Q'C bo m� lang nghe, song cam XUC cua bo m� cling quan tr9ng
khong kem va c6 the khien dll'a tre tr& nen nghe lO'i ho�c phan
khang.
•

Su d\].ng nhli'ng cau n6i bat dau bang ''Con'' (cong kich) : Cau

n6i bat dau bang tu ''con'' luon ham chll'a y ''cong kich'' va hau
nhu luon day nguO'i nghe vao the phong ng\J.'. Lay vi d\l, b�n la
mang dll'a tre (luc nay dang 6' mc)t phong khac) : ''Con th�t la bua
b c)n! T�i sao con khong nh�t do chCii len? M9i thll' ngon ngang
tren san nha ! Con xuong day ngay. . . neu khong!'' Cau n6i d�i lo �i
nhu v�y duO'ng nhu it khi nh�n l�i thai de) tich c\).'c tu dll'a tre,
th�m chi con khien chung tr& nen tll'c gi�n. Dieu nay la mc)t trong
https://thuviensach.vn

so nhli'ng ly do khien cho chung 10' ta di, ho �c tr& nen bu6'ng
binh.
• ''Bieu d9t'' : Hay khuyen khich tre b(>c l(> cam xuc cua minh
bang lO'i n6i hO'n la hanh d(>ng da, danh, can, het len ho �c nem do
v�t. B9n c6 the bat dau giup tre, du chung con rat nho, nh�n biet
va bay to cam xuc bang lO'i n6i, vi d\l nhU': ''M� ca rang con se noi
gi�n khi em gai con gianh lay do chO'i tll' tay con."
• Om tre : B9n c6 the om be tll' phia sau, dU'6'i canh tay va vong
qua ng\fc, tll' tll' va au yem ngan be lam dieu gi d6. Vi tri nhu v�y
cho phep b9n gan gui v6'i be hO'n, va c6 the thi tham dieu gi d6
vao tai be de giup chung binh tinh 19i, dong thO'i cling de ngan be
khong qua kich d(>ng.
• Lam mau: Hang ngay hay lam guO'ng bang nhli'ng hanh d(>ng
ma b9n muon con minh se h9 c theo . Do la each d9Y tre hli'u hi�u
nhat cua cac b�c ph\l huynh. Hay nh6' rang, khong chi la b9n n6i
gi, each b9n n6i con quan tr9ng hO'n; va quan tr9ng nhat, la li�u
b9n co th\fc hi�n dieu minh n6i hay khong. Tre se lam theo
nhli'ng gi b9n lam, chll' khong nhat thiet theo nhu b9n n6i. Chung
se cho b9n thay dieu d6, thU'O'ng thi vao thO'i diem khong thich
hQ'p nhat.
• Cu(> c hQp gia dinh: D6 la kho ang thO'i gian cho ca gia dinh 6'
ben nhau, de cha m� va cac con c6 the chia se, giai quyet nhli'ng
https://thuviensach.vn

hieu lam, hay chi dO'n gian de quay quan am cling. B9-n c6 the SU
d\lng khoang thO'i gian nay de thao lu�n nhieu van de, sap xep 19-i
cong vi�c trong nha, len thO'i gian bieu hay l�p ke ho 9-ch cho
nhung s\).' ki�n d�c bi�t.
Lam the nao de to chll'c m(}t CUQC hQp gia dinh?
Nhung CUQC hQp nhU' the nay CO the giup toan be) cac thanh
vien trong gia dinh, du b�n rc)n den dau, van cam thay gan b6
v6'i nhau. Tre em va ngU'O'i 16'n cling nhau giai quyet van de. G�p
m�t thuO'ng xuyen co the giup h6 a giai hieu nham va xua tan
nhung phien muc)n da keo dai suot ca tuan.
Chung toi khuyen khich SU d\lng cac CUQ C hQp thU'O'ng xuyen
cua gia dinh nhU' mc)t each de bc)c le) cam XUC Va S\l' quan tam
giua cac thanh vien. Tat ca m9i ngU'O'i deu co CO' hc)i khong chi de
n6i ma con la de lang nghe . Mai thanh vien deu co S\l' chuan bi
tru6'c, m9i <; kien hay lO'i binh lu�n deu duqc viet ra giay, ma
khong can qua danh gia. Sau khi m9i y kien dU'Q'C ghi 19-i, cha m�
se xem va d9c to tirng <; kien mc)t.
Giu duqc s\).' hai hu6'c trong cuc)c h9p m�t la dieu quan tr9ng.
Cha m� giu quyen phu quyet, nen hQ c6 the tir choi nhung lO'i de
nght khong hqp ly nhu ''Hay dua em gai con ra khoi ngoi nha nay
ngay bay giO'! Em ay c6 the song cling v6'i ba ! '' Dau tien, hQ cong
nh�n cam xuc cua dll'a tre bang lO'i n6i, vi d\l: ''B o m� c6 the hieu
https://thuviensach.vn

dU'Q'c con gi�n em nhu the nao khi em vao phong con va nghich
pha cac thll' trong phong." Sau d6 n6i them : ''Tuy nhien, gia dinh
ta yeu em ay rat nhieu. Vi the neu de em song cling ong ba, chung
ta se rat nh6' em. Chung ta can nghI t&i m<)t ke ho �ch khac de giai
quyet dU'Q'C van de. Con c6 y kien nao khac khong?''
Nhil'ng CUQ C hQp nhU' the nay cling CO the la luc de quyet dinh
se lam gi trong bil'a ti�c sinh nh�t cua ngU'O'i than (vi dl;l, m<)t m6n
qua, m<)t chiec thi�p th�t 16'n do ca gia dinh t\).' lam), ho�c n6i ve
nhil'ng ngay nghi sap t&i, du lich da ngo�i hay ti�c tung. S\l' gan
b6 va niem vui gia dinh se con nhan them nil'a neu ke ho �ch cua
ban tr& thanh hien thuc.
•

•

•

Cuoi cling, nhil'ng CUQC hQp gia dinh con la nO'i de cac thanh
vien thoai mai nh�n va nghe nhil'ng lO'i khen ngQ'i qua vi�c chia
se nhil'ng dieu tot minh da lam dU'Q'C trong tuan. B�n c6 the ket
thuc CUQC hQp bang nhil'ng m6n trang mi�ng U'a thich CUa Ca nha,
m<)t tro chO'i, hay m<)t m6n an d�c bi�t de cac thanh vien deu c6
dU'Q'C tam tr�ng tot hO'n. (Nhil'ng gQ'i y nen to chll'c hQp gia dinh
vao thO'i diem nao Se dU'Q'C n6i trong nhil'ng phan Sau CUa CUOn
sach.)

https://thuviensach.vn

Tll'c 1an
.

"

•

Cau hoi: Toi c6 phai la ph\l huynh duy nhat cam thay c6 loi khi
gia dinh minh xay ra tranh cai moi ngay?
Tra lO'i: S\].' ket hqp giii'a hai yeu to: S\l' thieu t\].' chu & tre tll' 2
den 5 tuoi va ap l\].'c cua cha m�, muon tre phai ''lam mQi thll''' va
''lam mQi thll' th�t tot'', khien cha mQi nguO'i trong gia dinh
thU'O'ng xuyen cam thay b\].'c b(>i va chan nan.
Tro chuy�n chinh la chia kho a de giai quyet mQi chuy�n sau
can tll'c gi�n.
Giai phap sang suot
Hay dU'a ra m(>t lO'i canh baa ho�c m(>t thong di�p tr9ng thai
khi b9n cam thay CO'n tll'c gi�n dang ch\).'C no ra :
Caroline chia se trai nghi�m cua minh:
''CANH BAO ! S\].' kien nhan cua m� dang dan it di. Gia n6 chi
,

?

-

con bang h9t d�u nii'a thoi." Con trai cua co ay dlrng 19i, om co ay
th�t ch�t va mim CU'O'i n6i rang: ''BAY GIO' m� c6 them baa nhieu
nhan n9i roi? N6 da l&n bang qua bu&i chU'a 9?'' Co ay da khong
the khong CU'Cti, Va bau khong khi khi do da ho an toan thay doi
Boe lo cam xuc cua ban (bat dau cau n6i v&i tll' Me/B o) de
•

•

•

•

https://thuviensach.vn

khong lam ton thuang t6'i tre.
Becky, m� cua mc)t c�p song sinh, da n6i rang: ''M� rat phien
long moi Ian nghe cac con cai nhau !'' thay vi: ''Con hU' qua ! T9i
sao con c6 the lam cha em gai con kh6 c ! Chi c6 tinh yeu thuang la
dU'Q'C phep ton t9i trong ngoi nha nay thoi! ''
Kiem che khong dua lO'i khuyen ngay khi con b9n dang gi�n
du. Hay co gang t�p trung lang nghe nhll'ng gi con n6i, nh�n biet
cam xuc cua con de biet chung dang cam thay ra sao, til' d6 con
c6 the lay 19i dU'Q'C binh tinh va dong cam v6'i b9n. Sau d6, trong
mc)t cuc)c n6i chuy�n rieng v6'i con, con c6 the se n6i nhieu hO'n
Ve nhli'ng gi xay ra Va chi ra (v6'i S\l' giup dfi' CUa b9n) can lam gi
de sai lam tU'O'ng t\).' khong l�p 19i.
DU'a con 5 tuoi cua Mandy bong lao vao hep v6'i hai hang nU'6'c
mat rang rang. ''M� O'-i-i-i, em Ari da lam lc)n xc)n het dU'O'ng dua
xe cua con khi con dang tam." Mandy ngil'ng 19i, nh� nhang d�t
tay len vai con, nhin vao mat con va n6i: ''Cha...